عصمت حضرت صدیقۀ طاهره سلام الله علیها

 شهادت قرآن بر عصمت فاطمه س

 

پروردگار عالم در قرآن مجید (سوره‏ى احزاب، آیه‏ى سى و سه) مى‏فرمایند:
انما یریداللَّه لیذهب عنكم الرجس اهل‏البیت و یطهركم تطهیرا.
خداوند فقط مى‏خواهد پلیدى و گناه را از شما اهل‏بیت دور كند و كاملا شما را پاك گرداند.
این آیه گواهى مى‏دهد كه اهل‏بیت معصوم و بى‏لغزش هستند و هیچ گناهى نمى‏كنند. («الرجس» در آیه شامل همه‏ى گناهان و لغزشها مى‏گردد، كه اهل‏بیت از آنها دورند.)
مراد از اهل‏بیت كیست؟ جواب و بحث و بررسى آن در فصل اول این كتاب گذشت و طبق احادیث معتبر اهل سنت و اظهارات و اعترافات همسران پیامبر صلى اللَّه علیه و آله، ثابت گردید كه مراد از آن پنج تن آل‏عبا مى‏باشند، كه فاطمه‏ى زهرا علیهاالسلام یكى از آنهاست، بنابراین، فاطمه علیهاالسلام طبق گواهى قرآن مجید معصوم مى‏باشد.

گواهى ملائكه بر عصمت حضرت فاطمه س

 

از روایات متعددى استفاده مى‏شود كه جبرئیل و سایر ملائكه آسمانها، بر حضرت فاطمه علیهاالسلام نازل شده و با وى به مكالمه و مصاحبه پرداخته و در ضمن سخنان خود، در فضائل و مناقب آن بانوى گرامى، مطالبى مى‏گفتند كه عصمت آن بزرگوار از آنها ثابت مى‏شود؛ اینك به دو مورد اشاره مى‏كنیم:
قال رسول‏اللَّه صلى اللَّه علیه و آله: «... ابنتى فاطمه، و انها لسیده نسا العالمین فقیل: یا رسول‏اللَّه! اهى سیده نسا عالمها؟ فقال: ذاك لمریم بنت عمران، فاما ابنتى فاطمه فهى سیده نسا العالمین من الاولین و الاخرین و انها لتقوم فى محرایها فیسلم علیها سبعون الف ملك من الملائكه المقربین و ینادونها بمانادت به الملائكه مریم فیقولون یا فاطمه! ان اللَّه اصطفیك و طهرك و اصطفیك على نسا العالمین. (1)
پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله فرمودند: دخترم فاطمه سرور زنان عالمیان است. از او سئوال شد یا رسول‏اللَّه! سرور زنان زمان خودش؟ فرمودند: این امتیاز محدود، مربوط به حضرت مریم است، ولى دخترم فاطمه برترین زن عالمیان از اولین و آخرین است. او هنگامى كه در محراب عبادتش قرار مى‏گیرد، هفتاد هزار ملائكه از مقربین درگاه الهى بر او سلام و درود مى‏فرستند و او را مخاطب قرار مى‏دهند، با آن جمله‏اى كه مریم را مخاطب قرار داده بودند، و چنین مى‏گویند: اى فاطمه! خداوند تو را برگزیده و پاك ساخته و تو را بر تمام زنان عالمیان برترى داده است.
و حضرت صادق علیه‏السلام مى‏فرمایند:
انما سمیت فاطمه محدثه لان الملائكه كانت تهبط من السما فتنادیها كما تنادى مریم بنت عمران فتقول: یا فاطمه! ان اللَّه اصطفیك و طهرك و اصطفیك على نسا العالمین. فتحدثهم و یحدثونها فقالت ذات لیله: الیست المفضله على نسا العالمین مریم بنت عمران؟ فقالوا: ان مریم كانت سیده نسا عالمها و ان اللَّه عزوجل جعلك سیده نسا، عالمك و عالمها و سیده نسا الاولین و الاخرین. (2)
از این جهت یكى از نامهاى فاطمه «محدثه» بود، كه ملائكه به حضور او مى‏آمدند و مانند مریم با وى سخن مى‏گفتند، از جمله روزى به او گفتند: اى فاطمه! خداوند تو را برگزیده و تو را بر زنان دیگر جهان برترى داده، هم سخنان او را گوش مى‏دادند و هم به وى سخن مى‏گفتند.
فاطمه از ملائكه پرسید: مگر طبق آیه‏ى چهل و دو سوره‏ى آل‏عمران، مریم برترین زن جهان نیست؟ ملائكه گفتند: مریم سرور زنان زمان خود بود، ولكن تو سرور زنان معاصر و اولین و آخرین و حتى سرور زنان عصر مریمى.
این دو حدیث كه به عنوان نمونه انتخاب گردید، فاطمه علیهاالسلام را سرور زنان جهان، برگزیده‏ى خدا، همنشین و همصحبت ملائكه و جبرئیل- كه مقربان درگاه الهى- بودند، نامیده است. در این صورت مى‏توان به عصمت زهرا علیهاالسلام تردید كرد؟!

  1ـ عوالم، ج 11، ص 99.
2ـ بحار، ج 43، ص 78، ح 65.

 

 

گواهى رسول خدا (ص) بر عصمت فاطمه س

 

رسول گرامى اسلام در احادیث زیادى كه از طریق سنى و شیعه نقل گردیده، فاطمه را پاره‏ى تن خود معرفى نموده و فرموده است: هركس او را دوست بدارد، مرا دوست داشته و دشمن او دشمن من و خدا است.
و در حدیث دیگرى فرموده است: فاطمه پاره‏ى تن من است، هركس او را اذیت كند، مرا اذیت نموده و كسى كه او را به خشم آورد من و خدا را به خشم آورده است.
و بالاخره در گروهى از احادیث، آن هم در منابع معتبر اهل سنت مى‏خوانیم كه خشم خدا فاطمه و رضایت الهى به رضاى او بستگى دارد.
باز هم دهها حدیث- به همین مضمون- در كتب حدیث طریقین یافت مى‏شود و ما نیز در فصل 26 (كیفر ستمگران و دشمنان زهرا علیهاالسلام) بخشى از احادیث را با ذكر منبع و مرجع آنها آوردیم...
آنچه از این گونه احادیث در رابطه با عصمت زهرا استفاده مى‏كنیم اینكه؛ اگر فاطمه علیهاالسلام معصوم نبود، چگونه پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله به طور مطلق خشم او را خشم خدا و رضاى او را رضاى الهى معرفى مى‏كند؟! مگر مى‏توان رضا و خشم اشخاص غیر معصوم را با رضا و خشم خدا مرتبط دانست؟!
ابن ابى‏الحدید پس از اعتراف بر اینكه فاطمه علیهاالسلام از جمله افرادى است كه آیه‏ى تطهیر بر عصمت او دلالت دارد در این باره مى‏نویسد:
قوله علیه‏السلام: فاطمه بضعه منى، من آذاها فقد آذانى، و من آذانى فقد آذى اللَّه عز و جل یدل على عصمتها، لانها، لوكانت ممن تقارف الذنوب لم یكن من یوذیها موذیا له على كل حال... (1)
سخن پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله در مورد فاطمه علیهاالسلام كه مى‏فرمایند: هركس او را اذیت كند، مرا اذیت كرده و كسى كه مرا آزار دهد خدا را آزار داده است؛ دلیل بر معصوم بودن فاطمه علیهاالسلام است، زیرا؛ اگر فاطمه علیهاالسلام غیر معصوم بود، اذیت او در تمام حالات، اذیت پیامبر صلى اللَّه علیه و آله محسوب نمى‏شد...
پس نتیجه مى‏گیریم سخنان پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله، بالاتر از عصمت فاطمه علیهاالسلام را مى‏رساند، كه دانشمندان سنى و شیعه به آن اعتراف دارند و شعراى اسلامى نیز با اشعار خویش قول خدا و پیامبر صلى اللَّه علیه و آله را در این باره به نظم آورده‏اند:
و ان مریم احصنت فرجها - و جات بعیسى كبدر الدجى
فقد احصنت فاطم بعدها - و جات بسبطى نبى الهدى (2)
مریم با پاكدامنى و عصمت خویش عیسى را به دنیا آورد كه مثل ماه درخشنده و نورانى بود. و زهرا نیز بعد از او پاك زیست و با مصونیت تمام دو نور دیده‏ى پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله را تحویل داد و چون از امام صادق علیه‏السلام پرسیدند: چه كسى فاطمه علیهاالسلام را غسل داد؟ آن حضرت با استناد به معصوم بودن فاطمه علیهاالسلام فرمودند:
غسلها امیرالمؤمنین لانها كانت صدیقه، و لم یكن لیغسلها الا صدیق(3)
امیرالمؤمنین على علیه‏السلام او را غسل داد، زیرا فاطمه علیهاالسلام معصوم بود و معصوم را جز معصوم نمى‏تواند غسل دهد.
چون سائل از این جواب تعجب كرد، حضرت فرمودند: در مورد مریم نیز قضیه همین طور بود، او را كسى غسل نداد مگر حضرت عیسى.
ما در پایان این فصل از مجموع سخنان و احادیث اهل‏بیت و آیه شریفه تطهیر و احتجاج امیرالمؤمنین و اعتراف دانشمند بزرگ اهل سنت و... نتیجه مى‏گیریم كه فاطمه علیهاالسلام مثل سایر حضرات معصومین، معصوم بود. و فضیلت او بر تمام پیامبران و ائمه‏ى اطهار- جز پدرش رسول خدا و شوهرش امیرالمؤمنین- ثابت است.

  1ـ شرح نهج‏البلاغه، ج 16، ص 273.
2ـ بحارالانوار، ج 43، ص 50.
3ـ بحارالانوار، ج 43، ص 184- عوالم، ج 11، ص 260- جلاءالعیون، ج 1، ص 222.

 

 

 

 

برترى فاطمه زهرا س بر پیامبران پیشین دلالت بر عصمت ایشان

 

شكى نیست كه رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله، در میان تمام مخلوقات عالم، برترین آنان است و اگر نور پاك او نبود و وى قدم به هستى نمى‏گذاشت، بدون تردید، خداوند متعال دگران را خلق نمى‏كرد. (1)
و از سوى دیگر در احادیثى كه از طریق عامه و خاصه نقل شده، پنج تن آل‏عبا، همگى نور واحد و در پیشگاه الهى به یك میزان خواهند بود، (2) هر چند برترى پیامبر صلى اللَّه علیه و آله بر دیگران مسلم است.
و در حدیثى رسول خدا مى‏فرمایند: «من برترین انسان جهان براى اولین و آخرین هستم و بعد از من على علیه‏السلام برترین مخلوقات جهان است، بدانید كه اول ما مثل آخر ما و آخر ما مثل اول ما مى‏باشد. (3)
و از سوى سوم از خود پیامبر خدا مى‏خوانیم كه مى‏فرمایند:
«حسن و حسین بهترین انسان روى زمین بعد از من و پدرشان مى‏باشند و مادرشان بهترین زن عالم است.» (4)
و در سایر سخنان پربار اهل‏بیت مى‏خوانیم كه خداوند انبیا را بر دیگران تفضیل داده و آنان را نیز در مراتب كمال و فضیلت یكسان نیافریده، بلكه چند نفر آنان كه به اولوالعزم معروفند، بر سایر سفیران آسمانى مقدم داشته و اهل‏بیت عصمت و طهارت علیهم‏السلام را نیز بر این (انبیا اولوالعزم) برترى داده است. (5)
و بالاخره در یك روایتى از امام صادق علیه‏السلام آمده است: تمام پیامبران گذشته براى معرفت حقوق و ولایت ما مبعوث شده‏اند و موظف بوده‏اند ما را بر دیگران مقدم بدانند.(6)
اگر به دقت و بدون ذهنیت این احادیث را مورد نظر قرار دهیم به این نتیجه خواهیم رسید كه انبیاى الهى همگى معصوم بودند و اینكه على، فاطمه، حسن و حسین علیهم‏السلام، بعد از پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله، از همه‏ى آنان برترند، بدون تردید در تمام فضائل و از جمله‏ى در عصمت بر همه‏ى آنان تفوق دارند. (دقت فرمایید.)
از طرف دیگر در فصل ششم این كتاب روایات متعددى را از طریق اهل سنت و تشیع ملاحظه فرمودید كه اگر على نبود، براى فاطمه علیهاالسلام كفو و همتایى پیدا نمى‏شد، خواه آدم و انسانهاى دیگر.
علما و دانشمندان بزرگ و محققین عالیقدر از این حدیثها نیز، تفوق و برترى على و فاطمه علیهم‏السلام را بر همه‏ى انسانها جز رسول خدا استفاده كرده‏اند. در این صورت براى فاطمه‏ى زهرا علیهاالسلام فوق عصمت ثابت مى‏شود، زیرا به استناد این حدیثها، فاطمه علیهاالسلام برابر على است و چگونه مفروض است كه انسان عاقل، در دو تساوى یكى را بر دیگرى مقدم بدارد؟

  1ـ لولاك كما خلقت الافلاك و لو لا على لما خلقتك و لولا فاطمه لما خلقتكما. (عوالم، ج 11 ص 25 و 26).
2ـ على (ع)مى‏فرمایند: رسول خدا به منزل ما آمدند، در حالى كه من در خواب بودم، او بعد از مذاكره با دخترش به او فرمودند: «انى و ایاك و هذین و هذا الراقد فى مكان واحد.» یعنى من و تو (دخترم) و این حسن و حسین و اینكه خوابیده (على) در یك مكان و منزله مى‏باشیم. (فرائد السمطین، ج 2، ص 28 ش 367).
3ـ بحار، ج 26، ص 316، ح 79: انا سید الاولین و الاخرین و انت یا على! سیدالخلائق بعدى، اولنا كاخرنا و آخرنا كاولنا.
4ـ بحار 26، ص 272 و، ح 14: الحسن و الحسین خیر اهل‏الارض بعدى و بعد ابیها و امهما افضل نسا اهل‏الارض.
5ـ بحارالانوار، ج 26، ص 199، ح 11، عن الصادق (ع): ان اللَّه فضل انلى العزم من الرسل بالعلم على الانبیا و ورثنا علمهم و فضلنا علیهم فى فضلهم...
6ـ اصول كافى، ج 1، ص 437، ح 4: ما من نبى جا قط الا بمعرفه حقنا و تفضیلنا على من سوانا.

استدلال امیرالمؤمنین (ع)در عصمت حضرت زهرا س 

 

چون خلیفه‏ى اول پس از رحلت پیامبر خدا صلى اللَّه علیه و آله فدك را غصب كرد و حضرت فاطمه‏ى زهرا با او به محاجه و مناظره پرداخت، امیرالمؤمنین على علیه‏السلام نیز پس از سخنرانى و خطبه فاطمه علیهاالسلام در مسجد، به مسجد رفت و از جمله‏ى سخنانش خطاب به ابوبكر فرمود:
یا ابابكر! بگو ببینم قرآن خوانده‏اى؟
ابوبكر: بلى خوانده‏ام.
على علیه‏السلام: بگو ببینم آیه‏ى تطهیر: «انما یریداللَّه لیذهب عنكم الرجس اهل البیت و یطهركم تطهیرا، (1)در حق ما نازل شده، یا در حق دیگران؟
ابوبكر: در حق شما نازل شده.
على علیه‏السلام: اگر كسى شهادت دهد كه فاطمه علیهاالسلام كار بدى انجام داده چه مى‏كنى؟ آیا شهادت او را مى‏پذیرى یا نه؟
ابوبكر: بلى، مى‏پذیرم و براى فاطمه علیهاالسلام مانند دیگران حد جارى مى‏كنم.
على علیه‏السلام: در این صورت در پیشگاه خدا كافر مى‏شوى.
ابوبكر: چرا؟
v على علیه‏السلام: زیرا در این فرض، تو شهادت خدا را كه به پاكى فاطمه علیهاالسلام گواهى داده قبول نكرده و گواهى مردم را گرفته‏اى، همان طورى كه شهادت خدا و پیامبر صلى اللَّه علیه و آله را در این مورد نادیده گرفته و فدك را از فاطمه علیهاالسلام به یغما برده‏اى؟
ابوبكر! مگر فدك در دست فاطمه علیهاالسلام نبود؟ چرا و چگونه چیزى كه در دست او است، از او بینه و شاهد مى‏خواهى؟
مردم چون این مناظره و سخنان على و ابوبكر را مى‏شنیدند، بر روى یكدیگر نگاه كرده و گفتند: «صدق واللَّه على بن ابى‏طالب؛ سوگند به خدا كه حق با على علیه‏السلام است. (2)
قابل توجه است، كه امیرالمؤمنین از آیه‏ى تطهیر بر عصمت فاطمه علیهاالسلام استدلال نموده و مهاجرین و انصار نیز آن را پذیرفته و مورد تأیید قرار داده‏اند.

  1ـ احزاب/ 33.
2ـ احتجاجات طبرسى، چاپ نجف، ج 1، ص 122- 123.